زیست شناسی و زیست فناوری جانوری،دریاوآبزیان

 

اساتید گروه زیست شناسی و زیست فناوری جانوری،دریا و آبزیان

 

نام ونام خانوادگی مرتبه آدرس الکترونیکی تلفن 
آقای دکتر شاهرخ پاشایی راد دانشیار s_phashaeirad@sbu.ac.ir 29905957
آقای دکتر همایون خزعلی دانشیار h_khazali@sbu.ac.ir 29905939
آقای دکتر حسن رجبی مهام استادیار h_rajabi@sbu.ac.ir 29905903
آقای دکتر محمدرضا بیگدلی دانشیار bigdelimohammadreza@yahoo.com 29905931
آقای دکتر وحید عزیزی مربی v_azizi@sbu.ac.ir 29905907
آقای دکتر محمود تلخابی استادیار m_talkhabi@sbu.ac.ir 29905938
خانم دکتر مریم عظیم زاده استادیار m_azimzadeh@sbu.ac.ir  
خانم دکتر جمیله پازوکی استاد j-pazooki@sbu.ac.ir 29905933
آقای دکتر بهروز ابطحی استاد b_abtahi@sbu.ac.ir 29902732
آقای دکتر محمدرضا شکری دانشیار m_shokri@sbu.ac.ir 29905925
آقای دکتر علی نصراللهی استادیار a_nasrolahi@sbu.ac.ir 29905926

معرفی گروه علوم و زیست فناوری جانوری


بشر نیازمند جانوران در زمینه تغذیه، اقتصاد و جامعه می باشد. بنابراین درک کامل مکانیسم های جانوران دارای اهمیت بسزایی در زندگی بشر و بهبود شرایط حیات جانوران برخوردار می باشد. علم جانورشناسی دارای تاریخچه محکمی در دستیابی به فناوریهای جدید در جهت کمک کردن تولید مواد مغذی کارآمدتر، ایمنتر و فراوانتر می باشد. بیش از 70% کره زمین را آب پوشانده است که خود در برگیرنده اکوسیستم‌های متنوع و مجموعه عظیمی از جانداران مختلف می¬باشد. جانداران دريا با توجه به ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی دارای خصوصیات ظاهری، بیولوژیک، اکولوژیک و فیزیولوژیک متفاوت با جانداران خشکی‌زی هستند. از طرف دیگر این محیط به طور طبیعی و یا با دخالت‌های انسانی دائماً در حال تغییر می‌باشند، که این تغییرات بر زندگی جانوران ساکن آن به طور مستقیم یا غیر مستقیم تاثیر می‌گذارند. تا قبل از سال 1398 دو گروه مجزا به نام های گروه زیست جانوری و زیست دریا در دانشکده علوم و فناوری زیستی وجود داشت. در سال 1398 این دو گروه با یکدیگر ادغام شده و گروه زیست شناسی و زیست فناوری جانوری، دریا و آبزیان نام گرفت.  گرايش علوم جانوری از سال 1361 به عنوان يکی از گرایشهای پذيرش دانشجو در دانشکده علوم زيستی دایر شد. دانشجويان علوم جانوری در دوره کارشناسی ضمن مطالعه دروس پايه عمومی زيست شناسی، تمرکز بيشتری بر موضوعات مرتبط با ساختار و فيزيولوژی، بوم شناسی و رده¬بندی جانوران دارند. دانش¬آموختگان مقطع کارشناسی علوم جانوری توانايی کار و ادامه تحصيل در زمينه های مرتبط با حفاظت محيط زيست و تنوع زيستی، ژنتيک، علوم دامی و برخی رشته های علوم پايه پزشکی مانند جنين شناسی، بافت شناسی، سلول¬های بنيادی و فيزيولوژی را دارند. از سال 1372 پذیرش دانشجوی دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته در علوم جانوری آغاز شده است. دانشجویان در دوره کارشناسی ارشد در گرايش های بیوسیستماتیک جانوری، زیست شناسی تکوینی و فیزیولوژی جانوری و زیست شناسی دریا مشغول به تحصیل می باشند. دوره دکترای فيزيولوژی در گروه علوم جانوری در سال 1387 تصويب شد و اولين دوره از مهرماه 1389 اجرا شده است. مقدمات برگزاری دوره های دکترا در ساير گرايش های علوم جانوری نيز فراهم شده است. با توجه به اولويت مطالعات دريايی و علوم آبزيان در کشور و کمبود نيروی انسانی متخصص و محقق در زیست شناسی دریا، دوره کارشناسی زيست شناسی دريا در سال 1377 در دانشگاه شهيد بهشتی راه اندازی شد. پس از کسب تجربه موفق در آموزش کارشناسی، دوره کارشناسی ارشد اين رشته در سال 1384 و دوره دکترا در سال 1388 داير گرديد. در حال حاضر تنها يک دانشگاه دولتی ديگر در سطح کشور دارای هر سه مقطع اين رشته می باشد، بنابر این رشته زيست شناسی دریا دانشکده علوم زيستی دارای موقعیت ویژه¬ای در کشورمی باشد. دانشجويان مقاطع سه گانه زيست شناسی دريا در ارتباط با دروس دريايی و پژوهش‌های خود در مناطق دريايی جنوب و شمال کشور حضور يافته و از نزديک شرايط کار ميدانی را تجربه می کنند. لازم به ذکر است  این گروه دارای موزه جانور شناسی  نیز می باشد.از این گروه خانم دکتر شمس لاهیجانی به عنوان موًلف برتر دانشگاه در سال 1388برگزیده شده اند.در حال حاضر آقای دکتر  وحید عزیزی مدیر گروه علوم جانوری می باشند.  


زمينه های پژوهشی




این گروه از چهار بخش بیوسیستماتیک جانوری، تکوین جانوری، فیزیولوژی جانوری و زیست شناسی دریا تشکیل شده است. در بخش بیوسیستماتیک با نگرش مورفومتری، سلولی و مولکولی گونه های مختلف بی مهرگان و مهره داران به ویژه بر روی گونه های بومی تحقیقات متنوعی در حال انجام است. در بخش فیزیولوژی کار های پژوهشی ارزشمند و متنوعی در حوزه فیزیولوژی تولید مثل، سنجش و عملکرد هورمون و ارتباط های متابولیسمی و در حوزه فیزیولوژی قلب و اعصاب در زمینه پاتوفیزیولوژی سکته مغزی، مکانیسم سلولی و مولکولی استرس اکسیداتیو مغزی و مدیریت رگ زایی در سلول های سرطانی در حال انجام است. در بخش تکوین کار های پژوهشی گرانقدری در زمینه آثار تراتوژن بر روی جنین های جانوری و بررسی سلول های بنیادی انجام شده است. بخش زيست دريا از زمستان 1387 همکاری علمی در طرح بين­المللی تبادل دانشجوی GAME (Global Approach by Modular Experiments) را که مرکز آن در انستيتو IFM-GEOMAR آلمان واقع است آغاز کرده و بعنوان يکی از پايگاه‌های این طرح در ميان دانشگاه­­هاي بيش از ده کشور جهان ثبت شده است. اعضای هيأت علمی گروه زيست دريا، علاوه بر فعاليت­های معمول پژوهشی موفق به ثبت ابداع و اختراع در زمينه بيوتکنولوژی آبزيان و رسانس داروهای ماهیان شده اند. اعضای هيأت علمی گروه زیست شناسی و زیست فناوری جانوری، دریا و آبزیان در قالب طرح‌های پژوهشی کاربردی و دانشجويی همکاري‌های بسياری باسازمان و موسسه تحقیقات شیلات ایران، مرکز ملی اقیانوس‌شناسی، سازمان حفاظت محیط زیست، صنعت نفت و پتروشيمی، سازمان محیط زیست، موسسه دفع آفات و مراکز تحقیقاتی مانند ا ابن سینا ، رویان وبیمارستان دارند. از طرح­های مهم کاربردی گروه می توان به   طرح­های مطالعات تنوع زيستی ايران ( انجام شده برای سازمان حفاظت محيط زيست)، طرح های سازمان دفع آفات، پژوهشکده­های باروری و ناباروری، تولید مثل، IVF و طرح مطالعه موش­های شهری به سفارش شهرداری تهران و مطالعات تاثیر امواج الکترومغناطیس بر جنین مهره ­داران اشاره کرد.

بخشی از این پژوهشها عبارتند از :

- شناسایی فون و تنوع زیستی جانوران ایران.

- تحقیق و بررسی فیزیولوژی در زمینه های تولید مثل ، سیستم عصبی و قلب وعروق.

- تحقیق در مراحل تکوینی جانوران مختلف و در سطوح مختلف مورفولوژیک ،بیوشیمیایی،سلولی-مولکولی،ژنتیک.

- جمع آوری چک لیست تحقیقات انجام شده در زمینه های سیستماتیک،تکوین و فیزیولوژی .

- شناسایی موجودات آبزی.

- شناسایی آلودگی های زیستی و غیر زیستی.

- بررسی ارتباط بیولوژیک موجودات اکوسیستم های دریایی.

- تکثیر و پرورش موجودات آبزی.

- کاربردهای گوناگون آبزیان و نقش آنها در زندگی انسان.

- بررسی خصوصیات اکولوژیک اکو سیستم های آبی.

- حفاظت و چگونگی بهره برداری از آبزیان.

- شناسایی مواد بیو اکتیو موجود در منابع زنده آبزی و روش های کاربردی آنها.

 
طرح­های تحقیقاتی

طرح‌های ­پژوهشی متعددی به صورت طرح‌های داخلی دانشگاه و طرح‌های کاربردی توسط اعضای هيأت علمی اين گروه انجام شده است.  
از طرح­های مهم کاربردی گروه می توان به طرح­های مطالعات تنوع زيستی ايران ( انجام شده برای سازمان حفاظت محيط زيست)، طرح های سازمان دفع آفات، پژوهشکده­های باروری و ناباروری، تولید مثل، IVF و طرح مطالعه موش­های شهری به سفارش شهرداری تهران و مطالعات تاثیر امواج الکترومغناطیس بر جنین مهره­ داران اشاره کرد.

معرفی گروه زیست دریا

بیش از 70% کره زمین را آب پوشانده است که خود در برگیرنده اکوسیستم‌های متنوع و مجموعه عظیمی از جانداران مختلف می­باشد. جانداران دريا با توجه به ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی دارای خصوصیات ظاهری، بیولوژیک، اکولوژیک و فیزیولوژیک متفاوت با جانداران خشکی‌زی هستند. از طرف دیگر این محیط به طور طبیعی و یا با دخالت‌های انسانی دائماً در حال تغییر می‌باشند، که این تغییرات بر زندگی جانوران ساکن آن به طور مستقیم یا غیر مستقیم تاثیر می‌گذارند. موارد فوق بخشی از زمینه های مطالعاتی گروه زیست شناسی دریا هستند.
با توجه به اولويت مطالعات دريايی و علوم آبزيان در کشور و کمبود نيروی انسانی متخصص و محقق در زیست شناسی دریا، دوره کارشناسی زيست شناسی دريا در سال 1377 در دانشگاه شهيد بهشتی راه اندازی شد. پس از کسب تجربه موفق در آموزش کارشناسی، دوره کارشناسی ارشد اين رشته در سال 1384 و دوره دکترا در سال 1388 داير گرديد. در حال حاضر تنها يک دانشگاه دولتی ديگر در سطح کشور دارای هر سه مقطع اين رشته می باشد، بنابر این رشته زيست شناسی دریا دانشکده علوم زيستی دارای موقعیت ویژه­ای در کشورمی باشد. دانشجويان مقاطع سه گانه زيست شناسی دريا در ارتباط با دروس دريايی و پژوهش‌های خود در مناطق دريايی جنوب و شمال کشور حضور يافته و از نزديک شرايط کار ميدانی را تجربه می­کنند.
دانش آموختگان این رشته علاوه بر آشنایی با انواع جانداران آبزی مسایل مربوط به سازگاری‌ها و توانایی‌های ظاهری و بیولوژیک و چگونگی بهره‌گیری از این منابع عظیم را می‌آموزند و توانایی‌های علمی و فنی دانش آموختگان این رشته را می توان به شرح زیر برشمرد.
  - شناسایی موجودات آبزی.
  - شناسایی آلودگی‌های زیستی و غیرزیستی.
  - بررسی ارتباط بیولوژیک موجودات اکوسيستم‌های دريايی.
  - تکثیر و پرورش موجودات آبزی.
  - کاربردهای گوناگون آبزیان و نقش آنها در زندگی انسان.
  - بررسی خصوصیات اکولوژیک اکوسیستم‌های آبی.
  - حفاظت و چگونگی بهره برداری از آبزیان.
  - شناسایی مواد بیو اکتیو موجود در منابع زنده آبزی و روش های کاربردی آنها 



 
طرح‌های تحقیقاتی

اعضای هيأت علمی گروه زيست شناسی دريا در قالب طرح‌های پژوهشی کاربردی و دانشجويی همکاري‌های بسياری با سازمان و موسسه تحقیقات شیلات ایران، مرکز ملی اقیانوس‌شناسی، سازمان حفاظت محیط زیست، صنعت نفت و پتروشيمی دارند.
گروه زيست دريا از زمستان 1387 همکاری علمی در طرح بين­المللی تبادل دانشجوی GAME (Global Approach by Modular Experiments) را که مرکز آن در انستيتو IFM-GEOMAR آلمان واقع است آغاز کرده و بعنوان يکی از پايگاه‌های این طرح در ميان دانشگاه­­هاي بيش از ده کشور جهان ثبت شده است.
اعضای هيأت علمی گروه زيست دريا، علاوه بر فعاليت­های معمول پژوهشی موفق به ثبت ابداع و اختراع در زمينه بيوتکنولوژی آبزيان و رسانس داروهای ماهیان شده اند.
در حال حاضر آقای دکتر وحید عزیزی سرپرست گروه زیست دریا می باشند.​